رییس گروه مدیریت بیماریهای زئونوز وزارت بهداشت اعلام كرد ۲۰۰ نوع بیماری زئونوز در جهان

به گزارش فست فود باز رئیس گروه مدیریت بیماری های قابل انتقال بین انسان و حیوان مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت در تشریح وضعیت بیماری های زئونوز در کشور، به کووید ۱۹ اشاره نمود و اظهار داشت: کووید۱۹ هم یک بیماری زئونوز است؛ چونکه منشاء برخواسته از حیوانات دارد.
به گزارش فست فود باز به نقل از ایسنا، دکتر بهزاد امیری در نشست خبری به مناسبت روز جهانی بیماری های زئونوز، اظهار داشت: ۱۵ تیر ماه همزمان با ششم جولای روز جهانی بیماری های قابل انتقال از حیوان به انسان است. در واقع ششم جولای سال ۱۸۸۵ روزی است که لویی پاستور به صورت موفق نخستین واکسن ضد هاری را برای نجات یک فرد حیوان گزیده به کار برد و این روز بعنوان روز جهانی بیماری های قابل انتقال از حیوان به انسان، به منظور مشارکت همه سازمان ها برای کنترل و جلوگیری از گسترش این بیماری ها در نظر گرفته شده است تا با افزایش آگاهی جامعه و افزایش هماهنگی بین بخشی بیماری های منتقله بین انسان و حیوان را کنترل نماییم.
وی اضافه کرد: بیماری های زئونوز بر مبنای تعریف سازمان جهانی بهداشت به بیماری هایی می گویند که به صورت طبیعی قابلیت انتقال از حیوانات مهره دار به انسان را داشته باشد. تابحال بالغ بر ۲۰۰ نوع بیماری زئونوز در جهان شناسایی شده است و عوامل ایجاد کننده بیماری های قابل انتقال بین انسان و حیوان شامل ویروس ها، باکتری ها و انگل ها و پریون و… هستند. تعداد بسیار زیادی از بیماری های عفونی در انسان، زئونوز است و حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد بیماری های عفونی که هم اکنون قابلیت انتقال به انسان دارند منشا حیوانی دارند و بیشتر از ۷۵ درصد بیماری های نوپدید عفونی، بیماری های زئونوز است؛ بعنوان مثال کووید۱۹ هم یک بیماری زئونوز است چون منشا برخواسته از حیوانات دارد.
امیری تصریح کرد: در هر سال ۵ بیماری جدید عفونی که در جهان شناسایی می شوند منشا حیوانی دارند و ۸۰ درصد عوامل بیماری زایی که می توانند پتانسیل استفاده در سلاح های بیوتروریستی را داشته باشند، منشا حیوانی دارند. از بعد دیگر بیماری های زئونوز در بحث تجارت و اقتصاد جهانی هم اهمیت دارند چونکه تولید محصولات دامی بسیار رابطه تنگاتنگی با سلامت دام دارد و در تجارت تولیدات دامی اثرگذار هستند.
وی با تکیه بر این که برخی بیماری های زئونوز قابلیت پیشگیری دارند، اظهار نمود: مثلا بیماری هاری یک بیماری ویروسی است که در دستگاه اعصاب مرکزی به واسطه گاز گرفتگی و انتقال ترشحات آلوده از حیوان هار به انسان منتقل می شود و اگر در زمان مناسب واکسن و سرم ضدهاری برای فرد گاز گرفته شده استفاده نشود متاسفانه ابتلای انسان به هاری ۱۰۰ درصد کشنده است اما ما بر جلوگیری از گزش تاکید داریم و متاسفانه یکی از اشکالات ما آمار رو به افزایش حیوان گزیدگی در کشور است و الان ۲۵۳ مورد حیوان گزیدگی در هر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت داریم و این تهدیدی برای سلامت عمومی است. در سرتاسر کشور واحدهایی برای پیشگیری و درمان هاری داریم؛ آمار بالغ بر ۲۰۰ هزار مورد حیوان گزیدگی در سال آمار بالایی است اما به علت خدمات همکاران من مرگ ناشی از هاری در سنوات اخیر کاهش یافته است و سال قبل تنها ۵ مورد مرگ انسانی ناشی از هاری داشته ایم. در این رابطه هر ساله هزینه زیادی برای خرید سرم و واکسن ضدهاری می نماییم.
امیری درباره بیماری تب مالت هم اظهار داشت: آمار ما در سال ۱۳۹۹ در کشور نشان داده است ۲۱.۲ درصد در هر ۱۰۰ هزار نفر به تب مالت مبتلا شدند.
وی بیماری سالک را یک بیماری انگلی معرفی نمود و افزود: این بیماری به واسطه گزش پشه خاکی اتفاق می افتد، مخزن این انگل در نوع سالک روستایی جوندگان و موش های صحرایی هستند. سال قبل ۱۴هزار و ۱۷۱ مورد مبتلا شدن به سالک داشتیم.
امیری با اشاره به اینکه تب خونریزی دهنده کریمه کنگو یا CCHF یک بیماری ویروسی است هم اظهار داشت: مخزن و ناقل این ویروس در طبیعت کنه های دشوار می باشد. زمانیکه این کنه ها حیوان را مورد گزش قرار می دهند، ویروس را به بدن دام منتقل می کنند و دام در خلال مدت دو هفته ناقل ویروس خواهد بود و امکان دارد خود دام علامتی بروز ندهد. درصورتیکه در خلال این مدت، دام توسط انسان بدون رعایت نکات بهداشتی و بدون استفاده از وسائل حفاظت فردی ذبح شود و در معرض خون و ترشحات دام آلوده قرار گیرد، احتمال انتقال بیماری به انسان وجود دارد.
وی ضمن اشاره به این که کنه آلوده می تواند انسان را مورد گزش قرار داده و او را آلوده کند، خاطرنشان کرد: اگر انسان نادانسته کنه آلوده به ویروس را با دست له کند و همینطور اگر فرد با یک بیمار مبتلا به تب کریمه کنگو در تماس باشد، درصورتیکه اصول بهداشتی و استفاده از وسائل حفاظت فردی به درستی رعایت نشود، امکان دارد ویروس از راه ترشحات آلوده و خون بدن بیمار، به فرد دیگری سرایت کند. تب، علایم عضلانی، دل پیچه، اسهال و… علایم عمومی بیماری است.
امیری اضافه کرد: در سال ۱۳۹۹ تعداد ۴۰ مورد مبتلا به تب کریمه کنگو در کشور شناسایی شدند که ۵ نفر به دلیل مبتلا شدن به این بیماری جان خویش را از دست داده اند.
امیری درباره بیماری سیاه زخم هم تصریح کرد: این یک بیماری باکتریال است و درصورتیکه بیماری در دام ظاهر شود و فرد با دام در تماس باشد یا از گوشت دام استفاده نماید می تواند بیمار شود. شایع ترین نوع این بیماری در انسان شکل پوستی آن است و نوع گوارشی آن در مصرف گوشت رخ می دهد و نوع تنفسی آن که درگیری ریوی می دهد، کمتر است. سال قبل تعداد ۱۱۴ مورد بیمار سیاه زخم در کشور شناسایی شدند.
وی اضافه کرد: از چند سال قبل ما برنامه هایی هم برای کنترل مارگزیدگی و عقرب گزیدگی داشتیم. در کشور ما سالانه حدود ۵۰۰۰۰ عقرب زدگی گزارش و ثبت می شود. در سال ۱۳۹۹ تعداد ۴۹۷۰۹ مورد عقرب زدگی و ۱۸ مورد فوت ناشی از آن در کشور ثبت شده است که بیشتر آنها کودکان بوده اند. تعداد موارد مارگزیدگی در سال قبل ۶۰۱۸ مورد بوده است. این نکته مهم می باشد که بمحض عقرب یا مارگزیدگی به مرکز بهداشتی برای تزریق پادزهر رجوع شود.
امیری اظهار نمود: موضوعی تحت عنوان سلامت یکپارچه وجود دارد که مشخص می کند سلامت انسان در گرو سلامت حیوانات و محیط است و هیچ بیماری زئونوزی نداریم که ادعا نماییم میتوان بدون همکاری دامپزشکان کنترل نماییم.
وی درباره نگهداری حیوانات خانگی و بیماری مشترک بین حیوان خانگی و انسان، بیان نمود: این مورد یک معضل است. بعضی از افرادی تمایل به نگهداری حیوان خانگی دارند می گویند حیوان را واکسینه کردند یا تحت نظر دامپزشک است اما باید بدانند بسیاری از عوامل بیماری زا در حیوانات وجود دارند که در ظاهر حیوان معلوم نیست ولی قابلیت انتقال به انسان دارند. تحت هیچ شرایطی نمی توان گفت می توانیم حیوانی در خانه نگه داری نماییم که مخاطره ای برای انسان نداشته باشد. بیماری های مختلفی از پوست، تنفس یا ترشخات حیوان قابلیت انتقال به انسان دارد. بخشی از آمار حیوان گزیدگی هر ساله در ارتباط با حیوانات خانگی است. تصور غلط دیگر این است که فکر کنند گربه سبب انتقال هاری نمی گردد اما هاری در گربه ها از راه چنگ زدن هم می تواند منتقل شود. اگر فردی تمایل به نگهداری دام و حیوان دارند باید به صورت مستمر دام را تحت نظارت دامپزشک قرار دهد و او را بموقع واکسینه کند.

امیری افزود: حالا ثابت شده است که کووید۱۹ از انسان به گربه سانان و سگ ها و خفاش و راسو قابلیت انتقال دارد و اگر گربه ای عامل ویروس کووید۱۹ وارد بدنش شود می تواند به سایر گربه ها هم انتقال دهد. البته هنوز عکس این مورد و انتقال از حیوان به انسان اثبات نشده است. اگر فردی که مبتلا به کووید۱۹ می شود حیوان خانگی داشت حداقل به مدت ۲ هفته حیوان را از خود جدا کند و اگر علایم کرونا در حیوان مشاهده شد، حیوان باید معاینه شود و اگر مبتلا بود به مدت ۲ هفته قرنطینه شود.
وی درباره مبتلا شدن به تب کریمه کنکو طی سال جاری، اضافه کرد: ۵ مورد مبتلای قطعی به تب کریمه کنگو داشتیم و یک مورد فوت به علت تاخیر در رفتن به مرکز بهداشتی داشتیم.
امیری ضمن اشاره به روند کاهشی بیماری های زئونوز، افزود: از یکسو گسترش اقدامات ما و از طرفی کووید۱۹ علت این اتفاق است چونکه مواجهه انسان با حیوانات و محیط زیست طی مدت اخیر کاهش یافته است.
وی با اشار به نزدیکی عید قربان، اظهار داشت: عده ای قصد قربانی دام دارند و باید دام از مراکزی تهیه شود که زیر پوشش شهرداری ها و دهیاری ها یا سازمان نظام پزشکی است تا از سلامت دام مطمئن باشند. همینطور به هیچ وجه دام را در اماکن عمومی ذبح نکنند چونکه خون آبه و ترشحات حیوان می تواند سبب انتقال بیماری و آلودگی شود. از طرفی دامپزشک در محل وجود ندارد تا سلامت لاشه دام را تایید کند. بعد از ذبح دام، گوشت دام باید ۲۴ ساعت در دمای ۴ درجه سانتیگراد نگهداری شود تا اگر ویروسی هم در گوشت دام وجود داشت از بین برود. برای جگر و سایر احشا هم ۴۸ ساعت نگهداری در یخچال سفارش می شود.

منبع: