تولید نخستین كیت تشخیص همزمان ژن و جهش كرونا توسط متخصصان ایرانی

فست فود باز: متخصصان یک شرکت دانش بنیان موفق به طراحی و تولید نخستین کیت نسل جدید تشخیص کرونا با قابلیت تشخیص همزمان ژنوم و جهش ویروس کرونا در ایران و خاورمیانه شدند.
بدنبال شیوع ویروس کرونا در دنیا و ایران در اواخر سال ۹۸ شمسی، برای مقابله با این ویروس در وهله اول داشتن کیت تشخیص کرونا مورد توجه قرار گرفت و این امر یکی از گلوگاه های کشور به حساب می آمد. در فراخوانی که معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری در بهمن ماه همان سال منتشر کرد، دانش بنیان ها وارد عمل شدند و اولین کیت تشخیص کرونا تولید یک شرکت دانش بنیان در فروردین ۱۳۹۹ وارد بازار شد و کشور در این خصوص با مشکل مواجه نشد.
در این مدت که کرونا با رنگ و لعاب متنوع میهمان سرزمین ماست، شرکت های دانش بنیان و متخصصان و پژوهشگران کشور تمام توان خودرا برای طراحی و ساخت تجهیزات مورد نیاز برای مقابله با این ویروس بکار بستند و آخرین دستاوردها هم اکنون طراحی و تولید کیت نسل جدید تشخیص کرونا است که به بازار عرضه شده است.
دکتر حمزه چوبین فارغ التحصیل مقطع دکترای ویروس شناسی پزشکی دانشگاه تربیت مدرس و از پژوهشگران شرکت های دانش بنیانی است که نخستین کیت تشخیص کرونا را در کشور طراحی نموده و هم اکنون نیز نسل جدید این کیت را طراحی و ساخته است.

وی روز جمعه در گفت و گو با خبرنگار دانشگاه و آموزش ایرنا درباب این دستاورد اضافه کرد: کیت طراحی و تولید شده، کیت نسل جدید تشخیص کرونا است. کیت های تشخیص کرونا تولید شده در گذشته قادر به تشخیص دو ژن یا دو ناحیه از ویروس بودند که در نمونه در نظر گرفته شده وجود ویروس کرونا را تشخیص می داد.
وی بیان کرد: اما کیت جدید طراحی شده سه ناحیه از ژنوم ویروس یا ساختار ویروس را تشخیص می دهد؛ بدین سبب حساسیت این کیت نسبت به کیت های موجود بیشتر است.
چوبین با اعلان اینکه حساسیت این کیت ۲ برابر نمونه مشابه خارجی آنست، گفت: این کیت نخستین کیتی است که علاوه بر این که سه ژن از ویروس را در نمونه آزمایشی تشخیص می دهد، قادر به تشخیص نوع کرونا (ویروس جهش یافته کرونا) نیز هست.
وی با اشاره به این که این کیت نسل جدید، قادر به تشخیص نوع ویروس جهش یافته کرونا از قبیل آفریقایی، هندی، انگلیسی یا برزیلی است، اظهار داشت: تشخیص نوع ویروس به لحاظ بالینی اهمیت خاصی ندارند و فقط شیوع این ویروس ها با هم فرق می کند، اما استفاده از این کیت در پیشگیری و برنامه های کلان کشوری در کنترل این بیماری خیلی به کار می آید.
این محقق افزود: ایران جزو معدود کشورهایی است که نوع ویروس کرونا را به سرعت تشخیص می دهد. با توجه به این که شیوع ویروس کرونای دلتا (هندی) دو برابر بیشتر از کرونای آلفا(انگلیسی) است؛ بدین سبب دانستن نوع جهش کرونا برای جلوگیری از ورود به پیک شیوع بیماری بسیار اهمیت دارد.
چوبین، درباب دیگر قابلیت های کیت نسل جدید تصریح کرد: زمان انجام تست با این کیت با کیت های مشابه کمتر است، هم اکنون زمان تست کیت های خارجی موجود در بازار یک ساعت و ۴۵ دقیقه است. اما کیت طراحی شده حاضر یک سال و ۱۰ دقیقه زمان نیاز دارد و دستکم نیم ساعت زودتر جواب تست در مقایسه با نمونه های موجود کیت در بازار آماده می شود.
وی با اشاره به این که زمان انجام تست در تعداد بالا متفاوت می باشد، اظهار داشت: در کیت طراحی شده سرعت و دقت تشخیص ویروس بالا برده شده است. این کیت در میان کیت های پی سی آر، کیت تشخیص فوری شمرده می شود.
فارغ التحصیل مقطع دکترای ویروس شناسی پزشکی دانشگاه تربیت مدرس درباب قیمت این محصول ایرانی تصریح کرد: قیمت این کیت نسبت به کیت های مشابه خارجی که نوع ویروس کرونا را تشخیص می دهند حدودا ۷ تا ۱۳ یورو برای هر تست است، اما این کیت را با قیمت کمتر از ۲ یورو به آزمایشگاه های داخلی ارائه می نماییم.
این فناور اضافه کرد: کیت نسل جدید تشخیص کرونا نخستین کیتی است که در ایران و در خاورمیانه طراحی و تولید شده و ایران جزو معدود کشورهایی است که با توان متخصصان خود به این فناوری دست یافته است.
وی افزود: ما در تولید کیت های قبلی از طراحی کشورهای معتبر الگوبرداری کرده ایم، اما کیت جدید کاملا ایرانی است و طراحی آن توسط نیروهای جوان خودمان صورت گرفته و مشابه این کیت وجود ندارد.
چوبین، که قبل از این طراح اولین کیت تشخیص کرونا درکشور نیز بوده است اظهار داشت: مجوزتولید این کیت دریافت شده، این کیت در آزمایشگاه مرجع سازمان غذا و دارو وزارت بهداشت با بهترین کیت خارجی دنیا که برای کشور آلمان است و توسط دستگاه سکانس یابی ارزیابی شده و حساسیت کیت تایید شده است.
وی یادآورشد: در حال حاضراین کیت هم مجوز سازمان غذا و دارو وهم مجوزاداره تجهیزات پزشکی را ستاندن کرده است.
مدیر دپارتمان مولکولی این شرکت دانش بنیان با اشاره به این که الان در کشور روزی ۱۲۰ هزارتست انجام می شود اضافه کرد: تا الان ۱۰۰ هزار تست از این کیت تولید و فروخته شده است و وارد بازار شده است، ما می توانیم درماه یک میلیون تست تولید نماییم، کیت تولید شده ۱۰۰ تستی است اما به سبب ایجاد آلودگی کمتر در دو ویال ۵۰ تستی طراحی شده است و در این کیت تمام محلول های پی سی آر با هم مخلوط و آماده است و این جزء مزیت های این تست است که کارکردن کاربر با آنرا آسان می کند.
چوبین با اشاره به این که در کیت های موجود ۳ محلول را با هم مخلوط می کنند تصریح کرد: درکیت تولید شده یک محلول که مخلوطی از هر ۳ محلول پی سی آر است وجود دارد.
وی اظهار داشت: با توجه به این که صادرات اقلام مورد نیاز برای مقابله با کرونا در کشور ممنوع می باشد، در صورت تامین نیاز کشور امکان صادرات نیز خواهیم داشت.
وی با اشاره این که این کیت ها در حال حاضر به دانشگاه های علوم پزشکی کشور ارائه شده اضافه کرد: نخستین واریانت کرونای بتا(افریقای جنوبی) توسط این کیت در بندرعباس تشخیص داده شد، همین طور شیوع نخستین واریانت کرونای انگلیسی نیزدر کشورتوسط تیم ما تشخیص داده شد والان در شیوع کرونای دلتا(هندی) باتوجه به تست های انجام شده نیزشاهد افزایش آن درکشورهستیم.
وی یادآورشد: این کیت نخستین کیتی است که می تواند واریانت تشخیص دهد بدین سبب با بهره گیری از این کیت می توان در تشخیص نوع جهش های ویروس کرونا در کشورو ارائه راه حل برای جلوگیری از شیوع آن اقادام کرد.

منبع: