۱۸ درصد جمعیت جهان گرفتار چاقی هستند
به گزارش فست فود باز، رئیس انجمن پیشگیری و درمان چاقی اظهار داشت: در سالیان اخیر حدود ۱۸ درصد جمعیت بزرگسال جهان دچار چاقی هستند.
به گزارش فست فود باز به نقل از مهر، فریدون عزیزی رییس انجمن پیشگیری و درمان چاقی، در نشست تخصصی روز جهانی چاقی با اشاره به اینکه چاقی به معنای تجمع بیش از اندازه چربی در بدن است، تاکید کرد: امروز چاقی بعنوان یک بیماری مزمن شناخته می شود و دیگر نمی توان آنرا صرفا یک وضعیت ظاهری یا اضافه وزن ساده تلقی نمود. وی در تشریح روشهای تشخیص چاقی اظهار داشت: دقیق ترین روشهای سنجش میزان چربی بدن وجود دارد، اما این شیوه ها پرهزینه و پیچیده هستند. بنابراین از حدود ۴۰ تا ۶۰ سال قبل شاخصی ساده و کاربردی به نام نمایه توده بدنی در جهان مورد استفاده قرار گرفته است. عزیزی اضافه کرد: در این تکنیک، وزن فرد بر حسب کیلوگرم بر مجذور قد بر حسب متر تقسیم می شود. اگر عدد به دست آمده بین ۱۸.۵ تا ۲۴.۹ باشد، وزن در محدوده طبیعی قرار دارد و اعداد بین ۲۵ تا ۲۹.۹ نشان دهنده اضافه وزن و اعداد ۳۰ و بالاتر بیان کننده چاقی است و هرچه این شاخص بالاتر رود، خطر مبتلاشدن به بیماریهای مختلف نیز افزایش خواهد یافت. وی ضمن اشاره به اعتبار علمی این شاخص اظهار نمود: دقت BMI حدود ۸۰ درصد است و به سبب سادگی و قابلیت استفاده در مطالعات وسیع جمعیتی، بازهم شاخص اصلی در بررسی های کشوری و بین المللی شمرده می شود. رییس انجمن پیشگیری و درمان چاقی ضمن اشاره به روند جهانی این بیماری اظهار داشت: اپیدمی چاقی از دهه های بعد از جنگ جهانی دوم شروع شد. در آن زمان میانگین BMI جهانی حدود ۲۲ کیلوگرم بر متر مربع بود، اما طی دهه های بعد گرایش فزاینده قابل توجهی پیدا کرد، بگونه ای که در سالهای اخیر حدود ۱۸ درصد جمعیت بزرگسال جهان دچار چاقی هستند. وی تاکید کرد: افزایش شدت چاقی به معنای افزایش خطر مبتلاشدن به بیماری هایی نظیر دیابت، بیماریهای قلبی عروقی و سایر بیماریهای غیرواگیر است و هرچه درجه چاقی بالاتر باشد، احتمال بروز عوارض نیز بیشتر خواهد بود. عزیزی با تکیه بر ضرورت پیشگیری و مداخله سریع اشاره کرد: چاقی یک بیماری پیشرونده است و اگر در مراحل ابتدایی کنترل نشود، در سالهای بعد دستاوردهای جدی تری برای فرد و سیستم سلامت بهمراه خواهد داشت.
چاقی سومین عامل خطر مرگ در ایران
عزیزی ضمن اشاره به ابعاد جهانی اپیدمی چاقی اظهار نمود: اکنون حدود ۲ میلیارد نفر در جهان گرفتار اضافه وزن هستند که از این شمار بالاتر از ۶۵۰ میلیون نفر دچار چاقی اند؛ رقمی که نشان دهنده گسترش گسترده این بیماری در کشورهای توسعه یافته و درحال توسعه است. وی با تکیه بر اهمیت چاقی بعنوان یکی از عوامل اصلی خطر بیماری ها اظهار داشت: چاقی صرفا یک مسئله ظاهری نیست، بلکه یکی از پنج عامل مهم خطر برای مبتلاشدن به بیماریهای قلبی و سکته های مغزی شمرده می شود. در ایران، چاقی سومین عامل خطر مرگ ومیر است، در حالیکه در سطح جهانی به سبب شیوع بالاتر مصرف دخانیات، در رتبه چهارم قرار دارد. عزیزی ضمن اشاره به وضعیت کشور اضافه کرد: برآوردها نشان داده است حدود ۱۶ میلیون نفر از جمعیت ایران دارای اضافه وزن (BMI بین ۲۵ تا ۳۰) و حدود ۸ میلیون نفر دچار چاقی (BMI بالای ۳۰) هستند. وی همین طور به نتایج مطالعه طولی جمعیت تهران اشاره نمود و اظهار داشت: در مطالعه ای که حدود ۲۷ سال است در شرق تهران در حال انجام می باشد و هر سه سال یک دفعه وضعیت سلامت افراد بررسی می شود، مشخص شده است که نزدیک به ۵۰ درصد زنان تهرانی دارای BMI بالای ۲۸ هستند و تنها حدود ۲۰ درصد در محدوده وزن طبیعی قرار دارند. روند چاقی طی سالهای اخیر خصوصاً در بین زنان با سرعت قابل توجهی بالا رفته است. رییس انجمن پیشگیری و درمان چاقی ضمن اشاره به چاقی شکمی بعنوان شاخصی مهم تر از چاقی عمومی اظهار نمود: اگر دور کمر در مردان بالای ۹۰ سانتی متر باشد، نشان دهنده چاقی شکمی است. بر مبنای مطالعات انجام شده، حدود ۶۸ درصد جمعیت تهرانی گرفتار چاقی شکمی هستند؛ وضعیتی که ارتباط قوی تری با عوارض قلبی عروقی و مرگ ومیر دارد. وی ادامه داد: سبک زندگی شهری، مصرف فست فودها و کاهش فعالیت بدنی همچون عواملی است که سبب افزایش سریع این فاکتورها در کلانشهرها شده است و این روند تنها محدود به تهران نیست، بلکه در خیلی از شهر های بزرگ کشور مشاهده می شود. عزیزی در ادامه با اشاره به اینکه چاقی دستاوردهای مختلفی دارد، اظهار داشت: علاوه بر مشکلات متابولیک مانند دیابت، فشار خون بالا و اختلالات چربی خون، چاقی می تواند مشکلات مکانیکی مانند درد مفاصل و اختلال در حرکت نیز بوجود آورد. با افزایش BMI، خطر مبتلاشدن به دیابت و بیماریهای قلبی عروقی بطور قابل توجهی افزایش خواهد یافت. وی تاکید کرد: روند رو به رشد چاقی در کشور یک زنگ خطر جدی برای سلامت جامعه است و اگر اقدامات پیشگیرانه و اصلاح سبک زندگی به شکل گسترده اجرا نشود، با بار فزاینده بیماریهای غیرواگیر در سال های آتی مواجه خواهیم شد.
تأکید بر مداخلات سریع و نقش روزه داری در سلامت متابولیک
عزیزی با تکیه بر این که کنترل چاقی نیازمند مداخلات در طول چرخه زندگی است، اظهار نمود: مداخلات باید از سنین پایین و حتی دوران حاملگی آغاز شود و علاوه بر اقدامات فردی، سیاستهای اجتماعی و حاکمیتی نقش تعیین کننده ای در اصلاح الگوی تغذیه و افزایش فعالیت بدنی دارند. وی ادامه داد: تا حالا هیچ کشوری در جهان نتوانسته روند رو به رشد چاقی را بطور کامل مهار کند، برای اینکه اغلب برنامه ها محدود به سفارش های فردی بوده و مداخلات ساختاری و حکمرانی سلامت کمتر مورد توجه قرار گرفته است و برای موفقیت در این عرصه، باید شرایطی فراهم گردد که انتخاب غذای سالم برای مردم آسان تر و در دسترس تر از غذای ناسالم باشد. عزیزی ضمن اشاره به برخی تجربه های جهانی اظهار داشت: در بعضی کشورها با تأمین مستمر غذای سالم برای گروههای هدف، خصوصاً کودکان، گرایش فزاینده چاقی در سالهای پایانی مطالعه متوقف شده است و این نشان داده است سیاستهای حمایتی و اقتصادی مانند هدایت یارانه ها یا کوپن به سوی غذاهای سالم می تواند مؤثر باشد. وی بر لزوم آموزش تغذیه سالم در مدارس، خصوصاً برای دختران نوجوان که مادران آینده جامعه هستند، تاکید کرد و اظهار داشت: ورود مفاهیم تغذیه صحیح، پیش گیری از چاقی و سبک زندگی سالم به کتب درسی می تواند اثرات بلند مدت و پایداری بر سلامت نسل های آینده داشته باشد. رییس انجمن پیشگیری و درمان چاقی به موضوع روزه داری و آثار آن بر سلامت متابولیک اشاره نمود و اضافه کرد: روزه داری متناوب که امروزه در جهان بعنوان یک روش علمی برای بهبود وضعیت متابولیک مطرح است، در فرهنگ اسلامی بالاتر از ۱۴ قرن سابقه دارد. این الگو با بوجودآوردن دوره های منظم پرهیز از غذا، سازوکارهای سازگاری و بازسازی سلولی را فعال می کند. وی توضیح داد: در مرحله ابتدایی روزه داری، بدن با کاهش دریافت انرژی مواجه می شود و مکانیسم های جبرانی برای حفظ حیات سلول ها فعال می شوند. در ادامه، فرآیندهای بازسازی و بهبود عملکرد متابولیک رخ می دهد که می تواند در پایین آوردن شاخصهای سندروم متابولیک، بهبود حساسیت به انسولین و کاهش التهاب مؤثر باشد. عزیزی اشاره کرد: اگر روزه داری به شکل صحیح و همراه با تغذیه متعادل در وعده های افطار و سحر صورت گیرد، می تواند قسمتی از راهکار جامع پیشگیری و کنترل چاقی و بیماریهای غیرواگیر باشد؛ البته این امر باید با مشورت پزشک در افراد دارای بیماریهای زمینه ای انجام گیرد.
به اجمال، عزیزی افزود: در این تکنیک، وزن فرد بر حسب کیلوگرم بر مجذور قد بر حسب متر تقسیم می شود. وی اضافه کرد: تا حالا هیچ کشوری در جهان نتوانسته روند رو به رشد چاقی را به طور کامل مهار کند، به جهت اینکه اغلب برنامه ها محدود به سفارش های فردی بوده و مداخلات ساختاری و حکمرانی سلامت کمتر مورد توجه قرار گرفته است و برای موفقیت در این حوزه، باید شرایطی فراهم شود که انتخاب غذای سالم برای مردم آسان تر و در دسترس تر از غذای ناسالم باشد. در ادامه، فرآیندهای بازسازی و بهبود عملکرد متابولیک رخ می دهد که می تواند در پایین آوردن فاکتور های سندروم متابولیک، بهبود حساسیت به انسولین و کاهش التهاب مؤثر باشد.
